BESTUURSVERSLAG

In 2019 is er weer op alle fronten intensief geschakeld om onze gemeentelijke opdrachtgevers te ondersteunen bij het realiseren van de VANG-doelstellingen en samen een bijdrage te kunnen leveren aan de transitie naar een circulaire economie op langere termijn. Op verschillende vlakken in de branche vinden ontwikkelingen in hoog tempo plaats. Cyclus is zich bewust van deze ontwikkelingen en is in 2019 aan de slag gegaan met de toekomstvisie en -positie. In dit bestuursverslag kijken we terug op 2019 en blikken we vooruit.

VAN AFVAL NAAR GRONDSTOF

VANG (Van Afval Naar Grondstof) is één van de manieren om duurzaamheid te realiseren. Ook in 2019 was het realiseren van de VANG-doelstellingen een belangrijke rode draad in de samenwerking tussen Cyclus en zijn opdrachtgevers. Net als in voorgaande jaren waren de gemeenten in 2019 bezig met het doorontwikkelen van hun afvalbeleid met als uiteindelijk doel het realiseren van de VANG-doelstellingen. Een aantal van onze gemeenten heeft deze doelstellingen al bereikt.

In 2019 bedroeg de hoeveelheid restafval per inwoner in de Cyclusregio 132 kilo (2018: 136 kilo) en het scheidingspercentage 73% (2018: 70%). Deze én een groot aantal gemeentespecifieke cijfers en ontwikkelingen presenteerde Cyclus aan zijn gemeenten in de online factsheets. Ze vormen een mooi vertrekpunt om volgende stappen te nemen op weg naar het realiseren van de VANG-doelstelling: maximaal 100 kilo restafval en minimaal 75% afvalscheiding in 2020. 

De regionale praktijk laat zien dat de combinatie van een financiële prikkel, een hoog serviceniveau voor waardevolle afvalstromen en gerichte gedrags-beïnvloeding in dat verband effectief is. Het overgrote deel van de regio is overgestapt op tariefdifferentiatie (diftar). In 2019 bereidde gemeente Nieuwkoop de invoering van diftar per 1 januari 2020 voor.

In 2019 is er ook nagedacht over maatwerktrajecten. Voorbeelden hiervan zijn de GFT-containers bij hoogbouwlocaties in de gemeente Gouda en het inzamelen van GFT+E (etensresten) bij hoogbouwlocaties. Uit de regionale afvalsorteeranalyse van 2018 bleek dat er nog heel veel GFT bij het restafval wordt gegooid (35-39%). Dat is zonde. GFT is een grondstof die uitstekend te recyclen is tot compost. Gemeenten hebben in de laatste jaren hier al wel op ingespeeld maar zien ook dat het gescheiden inzamelen van GFT bij met name de hoogbouwlocaties een knelpunt is. Omdat er bij hoogbouwlocaties geen sprake is van tuinafval spelen we hier meer in op GFE waarbij de E staat voor etensresten.

Aangezien de gemeente Gouda veel hoogbouwlocaties heeft is Cyclus in gesprek gegaan met de gemeente Gouda voor een kleinschalig inzamelsysteem specifiek gericht op deze hoogbouwlocaties. Hierbij wordt gekeken naar voorziening voor keukenmanagement en inzamelmogelijkheden om het scheiden van GFT+E bij hoogbouwlocaties gemakkelijker te maken. Dit maatwerktraject wordt verder uitgezet in 2020.

De prijzen voor de verwerking van afval blijven stijgen, het aanbod wordt groter, de verwerkingscapaciteit stagneert en we zagen in 2019 dat de aandacht meer en meer kwam te liggen bij de kwaliteit van gescheiden ingezamelde afvalstromen. Dat is logisch, want vervuiling van gescheiden afvalstromen kan negatieve gevolgen hebben, zoals afkeur, hogere kosten of een verontreinigd eindproduct. Concrete voorbeelden zijn plastics in het GFT-afval en restafval in oud papier en karton, die hergebruik en recycling onmogelijk kunnen maken.
De ontwikkelingen bij twee deelstromen zijn zo ingrijpend dat deze in dit jaarverslag extra aandacht verdienen. De inzameling en recycling van oud papier en karton staat onder druk. De marktprijzen zijn in 2019 nog verder gedaald waardoor een aantal bedrijven, dat voor gemeenten het oud papier inzamelt, zelfs heeft aangegeven te gaan stoppen met deze inzameling. Ook zien we dat bij de verwerkers de controle op kwaliteit is aangescherpt met veel afkeur tot gevolg. Dit baart ons en onze gemeenten zorgen. Om de afkeur tegen te gaan heeft Cyclus samen met de gemeenten afspraken gemaakt om te kijken wat we samen kunnen doen om de kwaliteit te verhogen. Voor 2020 staat hiervoor het nodige op de agenda. Extra controleren tijdens de huis-aan-huis-inzameling is hier een voorbeeld van.
De inzameling en vervuiling van het oud papier en karton en de daling in de opbrengsten zorgt ook voor druk bij de verenigingen die de papierinzameling verzorgen in een aantal van onze gemeenten. We zijn met de gemeenten in gesprek over de papierinzameling in samenwerking met verenigingen. Cyclus is voornemens om met de gemeenten stappen te zetten naar een uniforme aanpak, waarbij kosten en opbrengsten meer in evenwicht zijn en waarbij veilig werken beter geborgd is.
Ook is eind 2019 duidelijk geworden dat er veel gaat veranderen bij de inzameling en recycling van PMD. Deze veranderingen komen voort uit de nieuwe afspraken over de raamovereenkomst verpakkingen. De afspraken zorgen er enerzijds voor dat het gescheiden inzamelen van plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankenkartons eenduidiger en makkelijker te begrijpen wordt en anderzijds dat de verantwoordelijkheden daar in de keten worden gelegd waar men daadwerkelijk invloed kan uitoefenen. De Raamovereenkomst Verpakkingen 2020-2029 omvat onder meer de volgende afspraken:
  • De inzameling wordt eenduidiger.
  • De overeenkomst loopt tien jaar. Die zekerheid zorgt voor meer investeringen in innovatie en recyclingcapaciteit.
  • Het verpakkende bedrijfsleven zet zich in om meer te recyclen.
  • Gemeenten hebben keuzevrijheid in hun rol in de keten van inzameling tot recycling.
  • De kostenvergoeding voor bron- en nascheiding wordt eenvoudiger en wordt eerder verstrekt.
  • De discussiepunten over de afrekeningen over 2017, 2018 en 2019 zijn afgewikkeld.
Tijdens de Buitengewone Algemene Ledenvergadering (BALV) van de VNG op 29 november 2019 hebben de leden ingestemd met de nieuwe afspraken tussen VNG en het Afvalfonds Verpakkingen over verpakkingsafval.

In de veranderende wereld van afval en grondstoffen is Cyclus in 2019 verder gegaan met het ontwikkelen van de toekomstvisie en -positie. Cyclus heeft daarbij de focus gelegd op het optimaliseren van de huidige dienstverlening en we bereidden ons, samen met onze opdrachtgevers, verder voor op de circulaire economie.

DIENSTVERLENING

OPTIMALISATIE INZAMELING

Een groot project dat in 2019 op de agenda stond was het realiseren van een derde standplaats in het noorden van de Cyclusregio, naast de standplaatsen in Moordrecht en Krimpen aan den IJssel. De realisatie in Alphen aan den Rijn was op 1 januari 2020 gereed. Deze heeft naast aanpassingen in de interne organisatie ook de nodige aanpassingen gevraagd in de bestaande routes en de afvalkalenders én flexibiliteit van onze opdrachtgevers en klanten. Met de extra standplaats verkleinen aanrijtijden substantieel én kan een grote stap gezet worden in het nog evenwichtiger maken van de routes in de regio. Bovendien zorgt de meer evenwichtige inzet van voertuigen voor vermindering van brandstofverbruik en CO² uitstoot. Daarnaast draagt het bij aan milieudoelstellingen en kostenbesparing voor onze opdrachtgevers. Kortom, het stelt het bedrijf in staat verder te werken aan standaardisatie en duurzaamheid.

Het afgelopen jaar hebben we veel geïnvesteerd in het optimaliseren van onze inzamellogistiek. Onze voertuigen maken sinds 2019 gebruik van digitale routeinformatie. Hierdoor kunnen we sneller acteren op veranderingen en waar nodig tijdig bijsturen bij eventuele signalen uit de buitenruimte. Deze optimalisatieslag zal naar verwachting in 2020 zijn vruchten afwerpen. Ook krijgt vraag-gestuurd inzamelen een steeds dominantere rol in onze inzamellogistiek. In 2019 zijn we gestart met een pilot, waarin we met routeoptimalisatie-software verzamelcontainers zijn gaan ledigen. In 2020 zullen we dat breder voor het Cyclus-werkgebied gaan uitrollen.

In 2019 zijn de verbeterplannen voor het optimaliseren van de verzamelvoorzieningen en de huis-aan-huis-inzameling verder uitgevoerd. Hier valt onder andere het uitbreiden van de inzet van zijladers onder. Ook zijn in meerdere gemeenten de openingstijden op de afvalbrengstations verruimd.

REINIGING

Het afgelopen jaar is er ook geïnvesteerd in onze dienstverlening Reiniging. Op het gebied van veegmanagement is er een stap gezet met digitale routebegeleiding, waarbij gebruik wordt gemaakt van hetzelfde softwaresysteem als bij de Inzameling. Deze manier van veegmanagement zorgt voor standaardisatie in de routes en voor efficiëntere én effectievere inzet: inspelen op het ritme van de omgeving speelt hierin een grote rol. Ook zijn er stappen gezet met de voorschouw bij de Reiniging, die zorgt voor inzichtelijke areaalgegevens die aansluiten bij de reële situatie op straat om zo te voldoen aan de gewenste beeldkwaliteit.

Reiniging heeft in 2019 functiewijzigingen doorgevoerd die bijdragen aan een bredere, duurzamere inzetbaarheid binnen het team. Ook speelde SROI een belangrijke rol bij de teams van Reiniging en afvalbrengstations waarbij werknemers werden opgeleid als begeleider.

Cyclus kijkt tevreden terug op het eerste deel van het gladheidbestrijdingsseizoen 2019-2020 in Gouda. In 2019 is er een nieuwe werkwijze van strooien met pekelwater ingezet voor de bruggenroute. Dit zorgde voor een betere verdeling van het strooien. Het gladheidbestrijdingsseizoen 2018-2019 eindigde met een flinke piek in het strooien. Tot ver in het voorjaar heeft het gevroren wat zorgde voor uitrukken tot ver na het gladheidseizoen. In vergelijking met voorgaand seizoen hebben we tot nu toe te maken gehad met een zachte winter wat voor minder uitrukken zorgde.

GEDRAGSBEÏNVLOEDING

Er is verder ingezet op communicatie als gedragsbeïnvloedingsinstrument. Het AFVALVRIJE SCHOOL project voerden we voor het derde jaar op rij uit in gemeente Bodegraven-Reeuwijk en Waddinxveen. En het project ging van start in de gemeenten Kaag en Braassem, Montfoort en Zuidplas. Als vervolg op het project is het AFVALVRIJE SCHOOL IN ACTIE project gestart waarbij leerlingen de omgeving van de school informeren en enthousiasmeren over afval scheiden, afvalpreventie en zwerfafval. De IN GESPREK-methodiek heeft meer vorm gekregen waarbij er ingezet wordt op interventies en gesprekken op maat voor specifieke locaties. Er is samen met gemeenten gekeken naar de laatste stappen die nodig zijn voor het behalen van de VANG-doelstelling. Ook is de online communicatie verder geprofessionaliseerd waarbij de website en social media-aanpak is aangescherpt én de digitale afvalkalender verder is geoptimaliseerd.

INNOVATIE

Cyclus neemt in de regio ‘het Groene hart’ actief deel aan bijeenkomsten en initiatieven om de voortgang van de circulaire economie te versnellen. Een voorbeeld hiervan is de samenwerking WhiteLabel. Hierin werkt Cyclus sinds 2019 samen met RENEWI en SUEZ bij het inzamelen van bedrijfsafval in gemeente Gouda.

VERDUURZAMING VAN HET MATERIEEL

Het afgelopen jaar heeft Cyclus een grote stap gezet in het vernieuwen van zijn materieel. Bijna alle inzamelvoertuigen zijn vervangen door schonere Euro-6 varianten. Ook heeft Cyclus een aantal voertuigen aangeschaft met een elektrische opbouw. Naast reductie in brandstofverbruik zorgt dit met name voor een reductie in geluid. Hiermee proberen we de overlast richting inwoners verder te beperken. Dit doen we ook door de inzet van kleinere inzamelvoertuigen, waardoor de overlast op kwetsbare wegen en in krappe woonbuurten beperkt kan worden.

Ook de Reiniging maakte een transformatie door. Enkele veegmachines zijn het afgelopen jaar vervangen door schonere en efficiëntere varianten. Momenteel is Cyclus bezig met de aanbesteding van elektrische voertuigen die op de agenda staat voor 2020. Deze voertuigen zullen met name ingezet worden in stadscentra en woongebieden. Daarmee loopt Cyclus vooruit op de behoefte van gemeenten om te komen tot 0-emmissie zones. Daarnaast zijn er in 2019 proeven uitgevoerd met een elektrische bladblazer en bosmaaier. Voor 2020 staat de aanschaf van dit materieel op de planning.

ORGANISATIE

2019 was het jaar van een nieuwe start na de omvorming en veel personele verandering. We zijn gezamenlijk aan de slag gegaan in de nieuwe organisatie. Daarnaast zien we een verandering in de samenstelling van het personeelsbestand. De verhouding tussen flexibel en vast personeel schuift meer op naar vast. Zo zijn er in 2019 in totaal 24 medewerkers in dienst gekomen bij Cyclus, waarvan 15 voormalige flex-collega’s die een (vast) dienstverband bij Cyclus aangeboden hebben gekregen. De andere 9 collega’s betrof vervanging van de uitstroom van een aantal stafcollega’s. Dit betekent verlies van kennis, maar ook weer aanwas van nieuwe kennis en kwaliteit. Een andere belangrijke ontwikkeling is de aanstelling van een nieuwe directeur en het bepalen van de nieuwe koers en plannen voor de organisatie. De directiewisseling is vlot verlopen. Pijlers op het gebied van personeel zijn benoemd en betreffen onder andere excellent werkgeverschap. Hieronder verstaan we: via opleidingen het huidig personeel empoweren en daarnaast het werken aan behoud van de huidige ervaring en kennis.

In 2019 is er veel tijd besteed aan de werving van chauffeurs. We hebben gemerkt dat de krapte voor het eerst heeft geleid tot grote uitdagingen; we zijn genoodzaakt geweest om via andere leveranciers in te lenen en de flexibele chauffeurs aan ons te binden. We hebben een aantal medewerkers opgeleid tot chauffeur in goede samenwerking met onze uitzendleverancier Actief Werkt!. Ook hebben we gezamenlijke acties benoemd zoals een aanbrengpremie en open dagen om de instroom van chauffeur/beladers te bevorderen. Daarmee hebben we bereikt dat we onze dienstverlening zonder problemen hebben kunnen voortzetten.

Op het gebied van personeel hadden we te maken met een relatief hoog verzuimpercentage. Vanuit leidinggevenden, P&O en in samenwerking met onze arbodienst werken wij aan een plan om dit positief te beïnvloeden. Extra aandacht ging in dit kalenderjaar uit naar veilig werken. Zo waren veilig rijden en schadepreventie terugkerende thema’s in toolboxmeetings.

Duurzame inzetbaarheid blijft als belangrijk thema onlosmakelijk onderdeel uitmaken van het personeelsbeleid. Belangrijke acties die aan dit thema verbonden blijven, zijn: een actief verzuimbeleid, het continu leren en ontwikkelen en het werken met roosters. Roosters zorgen ervoor dat alle medewerkers gelijkmatig worden ingezet in de planning. Voor 2020 staat het werken met roosters voor de gehele buitendienst op de agenda.
Ook dit jaar konden alle medewerkers van Cyclus weer gebruikmaken van de spreekuren van het financieel fit programma, het fietsplan en de bedrijfsfitnessregeling. Bovendien is er ook dit jaar weer gedurende de extreem warme zomer extra aandacht besteed aan de medewerkers van de uitvoering.

Werk bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (Social Return On Investment) is ook een belangrijk thema voor Cyclus. Momenteel werkt een aantal Promen-medewerkers op detacheringsbasis voor Cyclus in de uitvoering en schoonmaak. Op de agenda voor 2020 staat het uitwerken van een plan in samenwerking met Promen voor het bieden van werk en leerwerk plekken.

Tot slot is digitalisering een belangrijk thema. Steeds meer interne werkzaamheden en processen verlopen digitaal en daarom worden de digitale vaardigheden van onze medewerkers van steeds groter belang. We werken eraan om al onze medewerkers digitaal aan te sluiten en daarbij te instrueren en te helpen.

Medewerkers zijn het belangrijkste kapitaal van het bedrijf. Om het vakmanschap te vergroten, te verdiepen en te verbreden zorgde Cyclus ook in 2019 voor een breed opleidingsaanbod. Binnen het aanbod, onder de noemer Cyclus Academie, was er dit jaar extra aandacht voor Lean Management. Ook is geïnvesteerd in het (breder) opleiden van chauffeurs en de multi-inzetbaarheid van onze vaklieden. De strategische kennis is vergroot door het bijwonen van vakinhoudelijke congressen en bijeenkomsten in de branche en door het afleggen van bedrijfsbezoeken.

Cyclus werkt met een geïntegreerd managementsysteem om te blijven voldoen aan vragen, eisen en verwachtingen van verschillende stakeholders. Bij de start van 2019 was de organisatie reeds in compliance met de eisen van de certificeringen ISO 9001 (kwaliteitsmanagement), VCA** (veiligheid en gezondheid), ISO 27001 (informatiebeveiliging) en Groenkeur. In 2019 kwam daar het certificaat ISO 14001 bij voor milieuzorg. Ook namen we in 2019 het certificaat MVO prestatieladder niveau 3 voor maatschappelijk verantwoord ondernemen in ontvangst. In 2019 verviel het Keurmerk Beeldschoon.

Instrumenten zoals de periodieke directiebeoordeling, de strategische risicobeoordeling, de interne en externe audits, de werkplekinspecties, de toolboxmeetings en de doorlopende Risico Inventarisatie en Evaluatie leveren het bedrijf doorlopend stuurinformatie en handvatten op om continu te verbeteren. Klachten, meldingen en vragen grijpen we hiervoor ook aan.

In 2019 was er ook aandacht voor de interne cultuur. Bij Cyclus werken we aan een cultuur waarbij erkend wordt dat een ieder een onmisbare bijdrage levert aan de resultaten. Onze kernwaarden Vakkundig, Ondernemend, Eerlijk en Samen presteren staan daarbij centraal. Ook zijn we verder gegaan met het voeren van het goede gesprek. Hierin ligt de nadruk niet op het functioneren maar staan persoonlijk leiderschap, jezelf ontwikkelen en bijdragen aan de organisatiedoelen centraal.

Cyclus beschikt over twee vertrouwenspersonen: één voor ‘ongewenste omgangsvormen’ en één voor ‘melding misstanden (klokkenluider)’. Beiden hebben, net als in voorgaande jaren, in 2019 geen meldingen van medewerkers ontvangen. Om de vertrouwenspersonen extra onder de aandacht van de medewerkers te brengen zijn hun contactgegevens meer prominent op onze interne kanalen geplaatst en worden hun functies toegelicht.

MEDEZEGGENSCHAP (OR)

Op 18 januari 2019 startte de vernieuwde Ondernemingsraad (OR), direct na de succesvol verlopen verkiezingen. In voorgaande jaren hebben grote veranderingen plaatsgevonden bij Cyclus, die veel tijd en energie vergden van zowel de organisatie als de OR. Het jaar 2019 kan dan ook het best getypeerd worden door weinig formele adviesaanvragen, de wisseling van bestuurder en veel aandacht voor communicatie en overleg binnen Cyclus.

Dit alles kwam aan de orde tijdens de twaalf OR-vergaderingen, de elf vergaderingen met de WOR-bestuurder en de twee gedachtewisselingen die plaatsvonden tussen de OR, de directeur en de Raad van Commissarissen (artikel-24-overleg). De ureninzet van de OR bedroeg, inclusief verkiezingen, 652 uur (2018: 665 uur).

DE OR HEEFT DRIE ADVIESAANVRAGEN BEHANDELD. DE OR ADVISEERDE POSITIEF OVER

  • de benoeming van de nieuwe bestuurder per 01-08-2019.
  • de herbenoeming van de voordrachtcommissaris namens de OR in de raad van commissarissen.
  • de wijziging uitvoeringsorganisatie.

Een instemmingsverzoek voor de invoering van werkroosters afvalinzameling is na overleg met de bestuurder aangehouden. Eind 2019 ontving de OR een instemmingsverzoek voor het plan van aanpak voor de RI&E (arbobeleid). In januari 2020 is dit besproken.

In het overleg met de directie kwamen verder de noodzakelijke efficiencyverbeteringen, routeoptimalisatie én communicatie hieromtrent aan de orde. Tevens stond de veiligheid van medewerkers hoog op de agenda, alsmede het gevoerde en te voeren verzuimbeleid.
De OR startte medio januari 2019 met zeven leden en een nieuw gekozen dagelijks bestuur; gedurende het jaar is één OR-lid vervangen door een uitdiensttreding. Er verschenen vijf interne nieuwsbrieven en er werden diverse werkbezoeken gebracht aan Cyclus locaties.

De OR wil graag een verbindende rol blijven spelen bij de ontwikkelingen in 2020. Rust op de werkvloer, een gezonde werkdruk en strategie van Cyclus, zullen de speerpunten zijn welke veel van de OR activiteiten komend jaar zullen raken.

FINANCIEEL

BELEID

Het financieel- prijs- en dividendbeleid van Cyclus is gericht op marktconforme tarieven voor zijn aandeelhoudende gemeenten nu en in de toekomst enerzijds en continuïteit voor het bedrijf en een solvabele onderneming anderzijds. Dit vertaalt zich in een beleid dat gericht is op: een tarief dat gelijk blijft of daalt bij een gelijk of hoger dienstverleningsniveau door verlaging van de exploitatiekosten, innovatie en ontwikkeling van de dienstverlening door te investeren in nieuwe toepassingen, een beperkte winstmarge voor Cyclus en een solvabiliteitsnorm van meer dan 35%. Als gevolg van het beperkte winstniveau zal de ruimte voor dividenduitkering in de toekomst beperkt blijven.

ONTWIKKELINGEN BOEKJAAR 2019

Het boekjaar 2019 wordt hoofdzakelijk gekenmerkt door de volgende ontwikkelingen:

Tariefsverlaging
Op 14 december 2017 hebben de aandeelhoudende gemeenten, ter vervanging van de verschillende bestaande bilaterale en multilaterale overeenkomsten, nieuwe uniforme dienstverlenings-overeenkomsten afgesloten voor 5 jaar met ingang van 1 januari 2018 (opzegtermijn 2 jaar) op basis van: gelijke eenheidsprijzen, een overeengekomen structurele tariefsverlaging en halfjaarlijkse bevoorschotting. De tariefsverlaging is in 2019 opgelopen tot 20% (2018, 13%) en bestaat uit verschillende onderdelen: een korting op de eenheidsprijzen, een verlaging van de winstopslag van 6% naar 1% en het niet indexeren van de kostprijzen in de jaren 2017 t/m 2019.

Beëindiging activiteit Beheer openbare ruimte
Met ingang van het boekjaar 2019 is het contract met de gemeente Gouda inzake het beheer en onderhoud van de openbare ruimte beëindigd na een afbouwperiode van drie jaar. De reorganisatie is eveneens afgerond. Medio 2019 hebben de laatste personele afvloeiingen plaats gevonden. Het resterende saldo van de reorganisatievoorziening heeft betrekking op de WW- en pensioenaanvullingen conform het sociaal plan.

Uitbreiding dienstverlening afvalbeheer
Na inschrijving op een openbare aanbesteding van de gemeenschappelijke regeling Afval Verwijdering Utrecht zijn in juni 2018 de percelen gemeente Montfoort en gemeente Oudewater definitief gegund aan Cyclus. Met ingang van 1 januari 2019 zamelt Cyclus de gemeenten voor een periode van 4 jaar de gemeente Oudewater en Montfoort in. Beide gemeenten hebben de mogelijkheid om het contract twee maal te verlengen.

Optimalisatie logistieke planning
In 2019 heeft Cyclus een derde standplaats te Alphen a/d Rijn gerealiseerd om de aan- en afrijtijden te minimaliseren. Daarnaast is ter voorbereiding op 2020 de routeplanning verder geoptimaliseerd. Ook heeft Cyclus in 2019 verschillende softwaresystemen ontwikkeld en geïmplementeerd voor de routeplanning en begeleiding bij de afvalinzameling. Beide systemen zullen vanaf 2020 operationeel zijn en gefaseerd worden uitgerold in de regio ten einde de kwaliteit van de dienstverlening verbeteren en efficiency te realiseren.
Vanaf september is Cyclus gestart om de operationele personeelsplanning te optimaliseren door gebruik te maken van roosters en specifieke software. Belangrijke doelstellingen van dit project zijn: een voorspelbare operationele personeelsplanning op persoonsniveau, het verminderen van overuren en het werken volgens de gangbare wet- en regelgeving wat betreft rusttijden en administratie.

Aanpassing flexibele schil
Met het oog op een betere binding met Cyclus als werkgever en de nieuwe wet Arbeidsmarkt in Balans” (per 1-1-2020) heeft Cyclus besloten de flexibele schil aan te passen en meer medewerkers die al voor een langere periode worden ingehuurd in dienst te nemen.

TOELICHTING FINANCIEEL RESULTAAT 2019

Het boekjaar 2019 van Cyclus is afgesloten met een netto winst van € 408.000 (2018, € 426.000). De winst bestaat uit het regulier bedrijfsresultaat, resultaten met betrekking tot voorzieningen, financiële baten en lasten en te betalen vennootschapsbelasting.

Regulier bedrijfsresultaat
De totale omzet nam toe met € 2.559.000 tot € 37.663.000 (2018, € 35.064.000). Deze toename is per saldo het gevolg van de afbouw van de activiteit beheer openbare ruimte, de doorgevoerde tariefsverlaging, gestegen verwerkingstarieven, uitbreiding van de dienstverlening en éénmalige resultaten. Het regulier bedrijfsresultaat daalde met € 302.000 tot € 162.000 (2018, € 464.000), ofwel 0,4% van de omzet (2018: 1,3%).
Deze afname is per saldo het gevolg van de overeengekomen tariefsverlaging in 2019 en éénmalige baten.

Voorziening personeel & organisatie
De voorziening voor personeel en organisatie betreft kosten die betrekking hebben op loonkosten van ex-werknemers, langdurig zieken of arbeidsongeschiktheid, voorziene kosten a.g.v. organisatieaanpassingen, voorziene kosten met betrekking tot wettelijke en arbeidsrechtelijke verplichtingen en voorziene jubileumuitkeringen. Ultimo 2019 is per saldo € 164.000 ten gunste van het resultaat vrijgevallen.

Afkeur afvalstroom oud papier en karton (OPK)
In 2019 zijn verschillende partijen oud papier en karton door de verwerker afgekeurd als gevolg van te veel vervuiling. In overleg met de gemeenten zijn éénmalig de extra verwerkingskosten ten laste van het resultaat gebracht.

Vennootschapsbelasting
Cyclus is als gevolg van de wet “modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen” met ingang van 1 januari 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Gezien het karakter van de dienstverlening en afrekenwijze aan haar aandeelhoudende gemeenten heeft Cyclus een beroep op de samenwerkingvrijstellingsregeling ingediend.
Inmiddels is over belangrijke onderdelen van de activiteiten deze vrijstelling door de Belastingdienst toegepast en wordt het beleid hieromtrent verder vormgegeven. De aangiften over de fiscale boekjaren 2016 en 2017 zijn inmiddels behandeld en daaruit volgde een negatieve aanslag. Dit betekent dat de opgenomen verplichtingen met betrekking tot de boekjaren 2016 t/m 2018 in 2019 zijn vrijgevallen.
Voor activiteiten voor niet aandeelhoudende gemeenten en derden is Cyclus per 1 januari 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Over het fiscale boekjaar 2018 is aangifte gedaan, maar is nog geen aanslag ontvangen. Voor het jaar 2019 zullen de resultaten niet het compensabele saldo van afgelopen jaren overstijgen en is derhalve geen vennootschapsbelasting in het resultaat opgenomen.

TOELICHTING FINANCIËLE POSITIE 2019

Solvabiliteit 1)
Het balanstotaal nam in het boekjaar 2019 toe met 0,7% tot € 31.276.000 (2018: toename 43%). Het eigen vermogen (voor resultaatsbestemming) nam toe met € 408.000 en komt uit op € 9.513.000 (2018, € 9.105.000).  Als gevolg komt de solvabiliteit uit op tot € 30,4% (Cyclus norm ≥ 35%) van het balanstotaal (voor resultaatbestemming) ten opzichte van 29,3% ultimo 2018.

Liquiditeit 2) en werkkapitaal
Het werkkapitaal nam in het boekjaar 2019 af met € 3.711.000 en kwam uit op € 12.503.000 -/- (2018: afname € 7.196.000). Deze afname is met name het gevolg meer investeringen in materiële vaste activa, betaalde afkoopsommen en minder inkomsten als gevolg van de tariefsverlaging. De current ratio2)  komt uit op 0,41 (2018: 0,57).

Tot op heden heeft Cyclus investeringen gefinancierd met eigen middelen en wordt nauwelijks gebruik gemaakt van bancaire financiering. Als gevolg hiervan is het saldo aan liquide middelen (en vlottende activa) de afgelopen jaren afgenomen in verhouding tot het saldo aan vlottende passiva. Dit verklaart dat de current ratio2) lager is dan de gestelde norm (≥ 1).

Rendement op het geïnvesteerd vermogen 3)
De boekwaarde van de vaste activa nam toe met 16,1% tot € 22.624.000 (2018: toename 17,3%) als gevolg van uitbreiding van het containerareaal en vervanging van reeds afgeschreven voertuigen. Het regulier bedrijfsresultaat daalde € 302.000 tot € 162.000 (2018, € 464.000), ofwel 0,4% van de omzet (2018: 1,3%). Deze afname is met name het directe gevolg van de verstrekte tariefsverlaging en de afbouw van de activiteit beheer openbare ruimte. Derhalve daalde het rendement op het geïnvesteerd vermogen in het boekjaar 2019 tot 0,7% (2018: 2,4%). 

Financiering en rentedekkingsgraad 4)
Cyclus heeft een kredietfaciliteit bij N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Deze bedraagt maximaal € 9.666.000 en is onderverdeeld in een kasgeldfaciliteit (€ 6.666.000) en een rekening-courantkrediet (€ 3.000.000). Als zekerheden zijn aan de BNG verstrekt: het hypotheekrecht op onroerende zaken, het eerste pandrecht op debiteurenvorderingen, bedrijfsinventaris en vorderingen op deelnemende gemeenten uit hoofde van met deze gemeenten gesloten overeenkomsten.

Van de kasgeldfaciliteit is in december 2019 kortstondig gebruik gemaakt voor een bedrag van € 5.000.000. Ultimo boekjaar 2019 heeft de onderneming de beschikking over € 4.681.000 aan liquide middelen (2018: € 8.761.000). In 2019 bedraagt de rentelast  € 54.000 (2018, € 33.000) derhalve komt de rentedekkingsgraad uit op 30.

RISICO’S

Governance
Vanaf 1 januari 2016 hebben de gemeenten, als aandeelhouders van Cyclus, statutair meer bevoegdheden gekregen en stellen zij o.a. jaarlijks de begroting en investeringsplan vast. Dezelfde gemeenten zijn opdrachtgever en sluiten DVO’s af met Cyclus. Cyclus loopt hierdoor een risico in de zin dat belangen van gemeenten als aandeelhouder en als opdrachtgever kunnen verschillen, en dat belangen van gemeenten onderling kunnen verschillen. Dit zou gevolgen kunnen hebben voor Cyclus als bedrijf. Dit zou er zelfs toe kunnen leiden dat er een conflict ontstaat tussen de instructiebevoegdheid van aandeelhouders en belang van de vennootschap. Wanneer de instructiecultuur verder gaat dan deze mogelijkheid, dreigen er potentiële aansprakelijkheidsrisico’s. Om die reden wordt vanuit de gemeenten zo veel als mogelijk de verantwoordelijkheid van de opdrachtgever gescheiden van de aandeelhoudersverantwoordelijkheid en wordt binnen de verschillende overlegorganen aandeelhouderszaken gescheiden van klantzaken. Zowel de bestuurder van Cyclus, de raad van commissarissen en de gemeentelijke bestuurders hebben oog voor dit spanningsveld.

Rendement
Het winstniveau van Cyclus is als gevolg overeengekomen tarieven- en dividendbeleid beperkt en lager dan de gebruikelijke 6%. Daarnaast zijn de financieringslasten minimaal met name doordat gemeenten Cyclus op halfjaarbasis bevoorschotten. Dit betekent dat er op dit moment in de exploitatie weinig ruimte is om tegenvallers op te vangen. Incidenten en kostprijsverhogende factoren kunnen er toe leiden dat de onderneming te maken krijgt met negatieve resultaten en voorzieningen getroffen moeten worden. Cyclus streeft de komende planperiode naar verbetering van het rendement van de vennootschap door efficiency, standaardisatie en groei.

Risicomanagement
Als overheidsgedomineerde vennootschap voert Cyclus haar diensten uit binnen de gestelde wettelijke kaders en tegen een verantwoord en beheersbaar risicoprofiel dat past bij de gemeentelijke aandeelhouders en opdrachtgevers. Derhalve wordt binnen het managementsysteem van de organisatie actief gemonitord op  kwaliteit-, arbo en milieurisico’s. Processen worden actief gemonitored en op  geconstateerde afwijkingen worden direct maatregelen getroffen.

Ten aanzien van financiële- en kredietrisico’s voert Cyclus een prudent beleid in overeenstemming met de wet FIDO zoals is vastgelegd in het treasurystatuut.